نوشته Elizabeth McDonald, رئيس بخش دارويي انجمن ام اس ويكتوريا – استراليا

خستگي و ام اس

بيماران مبتلا به ام اس از خستگي يا بي رمقي بعنوان يك از شايعترين و ناتوان كننده ترين علائم بيماريشان ياد ميكنند مطالعات نشان ميدهند حدود 95 درصد بيماران با اين نوع خستگي درگير هستند. خستگي در ام اس همچنين به سست بودن نيز مشهور است و اينگونه تعريف ميشود : فقدان انرژي فيزكي يا ذهني فرد كه منجر به توقف فعاليتهاي بيمار ميشود. اين خستگي ناشي از نوع ام اس ، شدت بيماري يا دوره بيماري نيست و مكانيسم آن هنوز كاملا روشن نشده است0

در اين گفتار درمان اوليه خستگي ناشي از ام اس مورد نظر مي باشد. مطالعات اخير نقش قطعي استفاده از دارو در درمان خستگي اوليه ام اس بوسيله تغييرات شيميايي مغز را تقويت كردند. داروهاي جديدتر تمركز خود را روي هوشياري متمركز نموده اند تا تحريك سيستم مركزي اعصاب.

آمانتادين Amantadine

آمانتادين يك داروي ضد ويروسي است و از سال 1980 ميلادي براي درمان خستگي در بيماران ام اس مورد استفاده قرار گرفته است نحوه عمل اين دارو در كاهش خستگي ناشناخته است. اين دارو بعنوان اولين رويكرد برخورد با خستگي مطرح بوده و براي خستگي خفيف توصيه ميشود. در مطالعات آمانتادين نشان داده است كه حدودا براي يك سوم بيماران ام اس توانسته مفيد باشد. اثر بخشي اين دارو اغلب بعد از يك هفته استفاده از آن ديده ميشود0 آمانتادين نسبتا كم ضرر بوده و بوسيله بيماران خوب تحمل ميشود ضمن اينكه ارزان نيز هست. آثار جانبي آن نيز اغلب خفيف بوده و شامل رويا ديدن – توهم – فعاليت زياده از حد و تهوع مي باشد.

مودافيلن Modafinal

مودافيلن ارتقا دهنده هوشياري است كه در درمان خواب آلودگي مفرط روزانه بكار رفته است. مطالعات اخير سودمندي اين دارو را در كاهش خستگي ام اس در دو سوم بيماران طي دو هفته نشان داده است. استفاده از اين دارو براي آنهائيكه با خستگي شديد و نسبتا شديد و ملايم ام اس مواجه اند و همچنين آنهائيكه از آمانتادين نتيجه نگرفته اند توصيه ميشود. مودافيلن كم ضرر بوده و خوب تحمل ميشود آثار جانبي آن نيز ميتواند سر درد – تهوع و ضعف در دوزهاي بالا باشد.

پمولين Pemoline

پمولين يك داروي تحريك كننده سيستم اعصاب مركزي است و براي درمان خستگي ام اس بكار گرفته شده است اما مطالعات سودمندي مشخصي را در مقياسهاي ارزيابي خستگي نشان نداده اند. پمولين به سختي بوسيله 25 درصد بيماران تحمل شد و دوز بالاي آن منجر به ايجاد آسيب به كبد ميشود. در صورت استفاده از اين دارو ضمن اينكه مداوما بايد تحت نظر باشيد آزمايش خون مداوم نيز لازم است. اين دارو بعنوان اولين رويكرد درمان دارويي خستگي ام اس توصيه نمي شود.

ساير داروها

آمينوپرايدين ها ( aminopyridine-4 و aminopyridine-3,4 ) داروهايي هستند كه محققان روي آنها در حال مطالعه اند.

نقل از مجله MS in focus شماره اول صفحه ۱۷