اولین گام در روند تشخیص بیماری ام اس، آن است که پزشک از بیمارش شرح حال کامل را بگیرد و بفهمد که چه بیماریهایی در سایر افراد خانواده وجود دارد و اینکه اولین علایم این بیماری از چه موقع شروع شده است. سپس پزشک اقدام به انجام معاینه می کند که این معاینه شامل بررسی قدرت عضلات، رفلکس ها، هماهنگی و حس بیمار می باشد. این معاینات به پزشک کمک می کند که تعیین نماید چه قسمتی از سیستم عصبی ممکن است کار خود را به خوبی انجام ندهد. یکی از آزمایشهایی که بطور معمول در این بیماری انجام می شود آزمایشی است به نام Evoked Potential. در این آزمایش، انرژی الکتریکی که در بیمار ایجاد می شود ار اندازه گیری می کنند.

 

پزشکان ممکن است از تحریک الکتریکی بر روی پوست و یا از تحریکات بینایی مثل روشن و خاموش کردن چراغ استفاده کنند تا مشخص نمایند که آیا سلول عصبی بخوبی علایم را انتقال می دهد یا خیر. عصب بیماران مبتلا به ام اس اغلب انتقال پیامها را آهسته تر انجام می دهد زیرا میلین آنها آسیب دیده است. بنابراین اگر در چنین آزمایشهایی مشاهده شد که سرعت انتقال پیامها کمتر از حد طبیعی است، می توان به وجود بیماری ام اس مشکوک شد.

پزشکان همچینن برای بیمار درخواست آزمایش خون می کنند تا وجود بیماریهایی مثل دیابت (مرض قند) یا بیماری تیروئید را رد نمایند زیرا علایم عصبی این بیماریها نیز می تواند شبیه بیماری ام اس باشد. همچنین از بیمار نوار قلبی (الکتروکاردیوگرام) گرفته می شود تا چگونگی کار قلب مشخص شود و نیز آزمایشهایی برای بررسی حافظه و قدرت تفکر بیمار انجام می شود تا تشخیص را بیشتر مسجل نماید.

همینکه پزشک تقریباً مطمئن شد که مشکل بیمار در سیستم عصبی مرکزی اش می باشد، با استفاده از ام آر آی (MRI) می توان تشخیص را قطعی نمود. در تصاویری که از ام آر آی بدست می آید، پزشکان می توانند ببینند که پلاک ها در کدام قسمتها ایجاد شده و حتی می توانند تخمین بزنند که چه مدت است که آنها بوجود آمده اند. گرچه حدود پنج درصد بیماران مبتلا به ام اس در اوایل بروز بیماریشان دارای عکسهای ام آر آی طبیعی هستند، اما در ۹۵ درصد موارد، پلاکهای مشخص ام اس دیده می شود. بنابراین با توجه

به این درصد بالای تشخیصی که در ام آر آی دیده می شود می توان گفت که در حال حاضر ام آر آی دقیق ترین روشی است که می تواند

به تشخیص بیماری ام اس کمک نماید.

آزمایش دیگری که پزشکان اغلب برای تأیید تشخیص بیماری ام اس از آن کمک می گیرند، آزمایش مایع نخاع می باشد. برای کشیدن مایع نخاعی، سوزن را بین مهره های ستون فقرات کمری فرو می کنند و سپس مقدار کمی از مایع آن را بیرون می کشند و به آزمایشگاه می فرستند تا بر روی پروتئین های سیستم ایمنی که اصطلاحاً به آن "باندهای اولیگوکلونال" (Oligoclonal) گفته می شود آزمایش نمایند. وجود باندهای اولیگوکلونال در مایع نخاعی به این معنی است که التهابی در سیستم عصبی مرکزی وجود دارد. حدود ۹۰ درصد بیماران مبتلا به ام اس در مایع نخاعی شان این پروتئین ها (باندهای اولیگوکلونال) را دارا می باشند. بنابراین پیدا ک/ردن این پروتئین ها در مایع نخاعی و مشاهده علایم ویژه ام اس، می تواند پزشکان را به تشخیص قطعی این بیماری نزدیک تر نماید.

بعد از تشخیص بیماری

گرچه پیش بینی دقیق روند دوره بیماری ام اس در آینده برای افرادی که به تازگی تشخیص این بیماری در آنها داده شده است مشکل می باشد، اما الگوهای علایم این بیماری در طی پنج سال اولی که به این بیماری دچار می شوند معمولاً نشانگر خوبی است که نمای دراز مدت این بیماری را در این افراد نشان می دهد. برای مثال، بیمارانی که در طی پنج سال اول بیماری، دچار حملات کمی شده اند معمولاً در آینده دچار مشکلات شدید و ناتوان کننده نخواهند شد، اما بیمارانی که در طی این پنج سال اول دچار حملات مکرر و بیشتر و نیز لرزش اندامها و اشکال در راه رفتن شده اند، در دراز مدت مستعد ابتلاء به مشکلات شدیدتری خواهند بود.

براساس این الگوهای علایم، پزشکان قادر هستند که این بیماری را به چهار نوع تقسیم نمایند. با اینجال حتی اگر به نظر برسد که در مقطعی از زمان، بیمار در یکی از این انواع قرار داشته باشد، ممکن است بعد از مدتی سیر بیماری تغییر یافته و در نوع دیگری قرار بگیرد. بنابراین در صورتی که تشخیص داده شود بیمار در یکی از این چهار نوع قرار دارد، هیچ تضمینی وجود ندارد که این بیمار تا آخر در همین نوع باقی خواهد ماند و بیماری او به انواع دیگری تغییر نخواهد کرد